Laboratorium Molekularnych Podstaw Plastyczności Synaptycznej

Plastyczność neuronalna to zdolność komórek nerwowych do trwałych zmian w odpowiedzi na działanie bodźców ze środowiska. Ta niezwykła właściwość układu nerwowego zapewnia organizmowi zdolność do adaptacji a przede wszystkim leży u podstaw procesów uczenia się i pamięci. Na poziomie pojedynczej komórki nerwowej plastyczność wyraża się poprzez aktywność poszczególnych synaps, a ta z kolei zależy od rodzaju białek syntetyzowanych w synapsie w odpowiedzi na pobudzenie. Część białek obecnych w dendrytach i na synapsach jest syntetyzowana lokalnie na matrycy mRNA specjalnie transportowanych z ciała komórki. Lokalna translacja synaptycznych mRNA zapewnia możliwość szybkiej zmiany przewodnictwa synaptycznego czy też morfologii kolców dendrytycznych. Proces ten okazał się niezwykle ważny dla fizjologii synapsy a jego zaburzenia prowadzą do wystąpienia zespołów chorobowych, takich jak zespół łamliwego chromosomu X czy autyzm.

Zespół Laboratorium Molekularnych Podstaw Plastyczności Synaptycznej prowadzi badania nad identyfikacją i analizą białek i mRNA ulegających lokalnej translacji na synapsie w odpowiedzi na określony typ pobudzenia. Nasze badania przyczynią się do zrozumienia tego jak działa synapsa i jakie białka są odpowiedzialne za jej plastyczność. Pracujemy na mysich modelach ludzkich chorób, w których upośledzony jest proces lokalnej translacji, takich jak zespół łamliwego chromosomu X (myszy Fmr1 KO); używamy zaawansowanych metod obrazowania neuronów a także metod biochemicznych, biologii molekularnej, sekwencjonowania nowej generacji czy wysoko rozdzielczej spektrometrii mas.


										
dr hab. Magdalena Dziembowska
e-mail: m.dziembowska@cent.uw.edu.pl
telefon: +48 22 55 43721
pokój: 04.225

 

Selected publications:


Mitochondrial protein biogenesis in the synapse is supported by local translation
Kuzniewska B., Cysewski D., Wasilewski M., Sakowska P., Milek J., Kulinski T.M., Winiarski M., Kozielewicz P., Knapska E., Dadlez M., Chacinska A., Dziembowski A., Dziembowska M.
EMBO Rep.
Novel calcineurin A (PPP3CA) variant associated with epilepsy, constitutive enzyme activation and downregulation of protein expression
Rydzanicz, M., Wachowska, M., Cook, E. C., Lisowski, P., Kuźniewska, B., Szymańska, K., ... & Koppolu, A. (2018).
European Journal of Human Genetics, 27, 61-69.
Preparation of polysomal fractions from mouse brain synaptoneurosomes and analysis of polysomal-bound mRNAs
Kuzniewska, B., Chojnacka, M., Milek, J., & Dziembowska, M., (2018).
Journal of neuroscience methods, 293, 226-233.
The level of microRNA 21 is upregulated by rapamycin in serum of tuberous sclerosis complex patients and subependymal giant cell astrocytoma (SEGA)-derived cell cultures
Kuzniewska, B., Sadowski, K., Urbanska, K., Urbanska, M., Kotulska, K., Liszewska, E., ... & Dziembowska, M. (2018).
Folia Neuropathologica, 56(3), 167-174
Neurodevelopmental phenotype caused by a de novo PTPN4 single nucleotide variant disrupting protein localization in neuronal dendritic spines
Szczałuba, K., Chmielewska, J. J., Sokolowska, O., Rydzanicz, M., Szymańska, K., Feleszko, W., ... & Bargeł, E. (2018).
Clinical genetics
Neuroligin 1, 2, and 3 Regulation at the Synapse: FMRP-Dependent Translation and Activity-Induced Proteolytic Cleavage
Chmielewska, J. J., Kuzniewska, B., Milek, J., Urbanska, K., & Dziembowska, M. (2018).
Molecular neurobiology, 1-19
Rapid, experience-dependent translation of neurogranin enables memory encoding
Jones, K., J., Templet, S., Zemoura, K., Kuzniewska, B., ... & Dziembowska, M. (2018)
Proceedings of the National Academy of Sciences, 115(15), E5805-E5814
A normal genetic variation modulates synaptic MMP‐9 protein levels and the severity of schizophrenia symptoms.
Lepeta, K., Purzycka, K.J., Pachulska‐Wieczorek, K., Mitjans, M., Begemann, M., Vafadari, B., Bijata, K., Adamiak, R.W., Ehrenreich, H., Dziembowska, M. and Kaczmarek, L., 2017
EMBO molecular medicine, p.e201707723.
miR-132 Regulates Dendritic Spine Structure by Direct Targeting of Matrix Metalloproteinase 9 mRNA
Jasińska, M., Miłek, J., Cymerman, I. A., Łęski, S., Kaczmarek, L., & Dziembowska, M.
Molecular Neurobiology, 53(7), 4701-4712.
miR-132 Regulates Dendritic Spine Structure by Direct Targeting of Matrix Metalloproteinase 9 mRNA
Jasińska, M., Miłek, J., Cymerman, I. A., Łęski, S., Kaczmarek, L., & Dziembowska, M. (2015)
Molecular neurobiology, 53(7), 4701-4712.
Structural plasticity of dendritic spinels requires GSK3α and GSK3β
Cymerman, I. A., Gozdz, A., Urbanska, M., Milek, J., Dziembowska, M., & Jaworski, J. (2015)
PloS one, 10(7), e0134018.
HAX-1: a novel p-body protein
Zayat, V., Balcerak, A., Korczynski, J., Trebinska, A., Wysocki, J., Sarnowska, E., ... & Grzybowska, E. A., Dziembowska M. (2015).
DNA and cell biology, 34(1), 43-54.

Project number: 2019/34/H/NZ3/00733

Project title: The impact of cytoplasmic polyadenylation on local translation in neurons

Project Promoter: International Institute of Molecular and Cell Biology in Warsaw (IIMCB)

Project Investigator: Andrzej Dziembowski, PhD, Professor

Partners: University of Warsaw, New Technologies Center (UW); University of Bergen, Department of Biomedicine (UiB)

Team leader at the University of Warsaw:  Magdalena Dziembowska, PhD, DSc

Source of funding: National Science Centre, Poland

Competition type: GRIEG

Total budget: 6 380 050 PLN

Budget UW: 1 931 925 PLN

Project duration: 01.09.2020 – 31.08.2023

About the project:

Synapses are specialized zones of communication between neurons directly involved in information processing and modulation. Synapses form small, semi-independent cellular compartments with their own local “on-demand” protein synthesis. Over the last several years, thanks to the development of RNA sequencing and imaging technologies, the knowledge about the synaptic transcriptome and proteome have progressed significantly, revealing that activity-induced protein synthesis in the synaptic compartment is a common phenomenon. However, at the molecular level, the mechanism by which synaptic translation of specific proteins is regulated is far from being understood. This is because the majority of current transcriptomic and proteomic datasets are largely descriptive, without uncovering mRNA-specific mechanisms of regulation. Mechanisms involved in local dendritic translation include translation initiation by the complex regulation of cap-dependent initiation factors, translational repression by the interaction of mRNAs bearing specific nucleotide sequences with their interacting proteins (such as FMRP), by binding microRNAs, or finally, by cytoplasmic polyadenylation. The regulation of protein expression by cytoplasmic polyadenylation in neurons was demonstrated for a few transcripts but was challenging to study due to the absence of reliable, quantitative methods. With the new emerging technology of direct RNA sequencing on nanopores, it is now possible to sequence entire mRNA molecules including the poly(A) tails. In the proposed project we will employ this method to characterize the genome-wide mRNA poly(A) tail dynamics during neural activity-dependent synaptic plasticity. This initial discovery stage will be followed by analyses of synaptic activity-dependent protein synthesis and plasticity. After identifying the fraction of synaptic mRNAs that undergo cytoplasmic polyadenylation, we will search for enzymes responsible for this process using in-house generated unique KO and knock-in mouse models. Finally, we aim to elucidate mechanisms by which specific mRNAs are selected for cytoplasmic polyadenylation. In sum, this project, thanks to a combination of contemporary transcriptomic approaches with functional studies on mouse KO models, will provide the first comprehensive picture of the role of cytoplasmic polyadenylation in the regulation of local protein synthesis at synapses. The expertise of three partners from Poland and Norway is indispensable for the success of this project.